{"id":278,"date":"2026-08-18T12:54:27","date_gmt":"2026-08-18T10:54:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/?page_id=278"},"modified":"2026-09-16T12:29:02","modified_gmt":"2026-09-16T10:29:02","slug":"usuwanie-legionelli","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/usuwanie-legionelli\/","title":{"rendered":"Usuwanie Legionelli"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Usuwanie Legionelli z instalacji wodnej to dwa etapy: dora\u017ane obni\u017cenie liczby bakterii (dezynfekcja termiczna w 70-80 \u00b0C lub chemiczna dezynfekcja szokowa) oraz usuni\u0119cie przyczyny namna\u017cania, czyli biofilmu, stagnacji i zbyt niskiej temperatury, przez sta\u0142\u0105 dezynfekcj\u0119 dwutlenkiem chloru lub monochloramin\u0105 i korekt\u0119 pracy instalacji.<\/strong> Od 24 czerwca 2026 r. obowi\u0105zuje rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia z 22 maja 2026 r. w sprawie jako\u015bci wody przeznaczonej do spo\u017cycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), kt\u00f3re wyznacza warto\u015b\u0107 parametryczn\u0105 Legionelli w ciep\u0142ej wodzie u\u017cytkowej na poziomie poni\u017cej 1000 jtk\/l (poni\u017cej 50 jtk\/l na oddzia\u0142ach z pacjentami o obni\u017conej odporno\u015bci) i w za\u0142\u0105czniku nr 5 okre\u015bla, co zarz\u0105dca ma zrobi\u0107 przy ka\u017cdym poziomie ska\u017cenia. Sam przegrzew usuwa bakterie z wody, ale nie z biofilmu, dlatego wynik zwykle wraca w badaniu kontrolnym; trwa\u0142y efekt daje metoda dobrana do instalacji i sposobu u\u017cytkowania obiektu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">W skr\u00f3cie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Legionella namna\u017ca si\u0119 w wodzie o temperaturze 25-45 \u00b0C, w biofilmie, osadach i odcinkach instalacji bez przep\u0142ywu; zaka\u017cenie nast\u0119puje przez wdychanie aerozolu z prysznic\u00f3w, wanien z hydromasa\u017cem, wie\u017c ch\u0142odniczych i fontann, nie przez picie wody<\/li><li>Warto\u015b\u0107 parametryczna w ciep\u0142ej wodzie u\u017cytkowej: poni\u017cej 1000 jtk\/l; w obiektach leczniczych z pacjentami o obni\u017conej odporno\u015bci poni\u017cej 50 jtk\/l (za\u0142\u0105cznik nr 1, cz\u0119\u015b\u0107 E rozporz\u0105dzenia Dz.U. 2026 poz. 748); wyniki podaje si\u0119 w jtk\/l, nie jak dawniej w jtk\/100 ml<\/li><li>Cztery poziomy ska\u017cenia z za\u0142\u0105cznika nr 5: niski (poni\u017cej 1000 jtk\/l), \u015bredni (1000 do 10 000), wysoki (10 000 do 100 000, wy\u0142\u0105czenie prysznic\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 z aerozolem, czyszczenie i dezynfekcja), bardzo wysoki (100 000 i wi\u0119cej, to samo w trybie natychmiastowym); badanie kontrolne po tygodniu od dezynfekcji, potem co 3 miesi\u0105ce<\/li><li>Temperatura: co najmniej 55 \u00b0C w ka\u017cdym punkcie czerpalnym i co najmniej 60 \u00b0C na wyp\u0142ywie z podgrzewacza; dezynfekcja termiczna wymaga 70-80 \u00b0C w punktach czerpalnych (\u00a7 120 warunk\u00f3w technicznych dla budynk\u00f3w)<\/li><li>Metody sta\u0142e: generator dwutlenku chloru (usuwa biofilm, najcz\u0119stszy wyb\u00f3r w szpitalach i hotelach), monochloramina (stabilna w rozleg\u0142ych sieciach), biocydy w obiegach ch\u0142odniczych; metody dora\u017ane: przegrzew i dezynfekcja szokowa; lampa UV chroni tylko punkt przep\u0142ywu<\/li><li>Koszt: sta\u0142a ochrona instalacji od oko\u0142o 20 tys. z\u0142, jednorazowa dezynfekcja zwykle 5-10 tys. z\u0142 zale\u017cnie od wielko\u015bci obiektu i instalacji<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym jest Legionella i sk\u0105d bierze si\u0119 w instalacji<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Legionella to rodzaj bakterii \u017cyj\u0105cych naturalnie w wodach powierzchniowych i glebie w niewielkich ilo\u015bciach. Problemem staj\u0105 si\u0119 dopiero w instalacjach budynk\u00f3w, gdzie znajduj\u0105 warunki, kt\u00f3rych nie ma w rzece: wod\u0119 o temperaturze 25-45 \u00b0C, biofilm na \u015bciankach rur, osady z kamienia i rdzy oraz odcinki, w kt\u00f3rych woda stoi ca\u0142ymi dniami. Bakterie \u017cyj\u0105 wewn\u0105trz biofilmu i w kom\u00f3rkach pierwotniak\u00f3w, co chroni je przed chlorem z sieci wodoci\u0105gowej i przed kr\u00f3tkim przegrzewem. Do zaka\u017cenia dochodzi przez wdychanie drobnych kropel wody z bakteriami: pod prysznicem, przy wannie z hydromasa\u017cem, w pobli\u017cu wie\u017cy ch\u0142odniczej, nawil\u017cacza lub fontanny; picie ska\u017conej wody nie powoduje choroby. Zaka\u017cenie gatunkiem Legionella pneumophila wywo\u0142uje chorob\u0119 legionist\u00f3w, ci\u0119\u017ckie zapalenie p\u0142uc gro\u017ane przede wszystkim dla os\u00f3b starszych, pal\u0105cych, z chorobami przewlek\u0142ymi i obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105, oraz \u0142agodniejsz\u0105 gor\u0105czk\u0119 Pontiac. Dlatego przepisy skupiaj\u0105 si\u0119 na obiektach, w kt\u00f3rych przebywaj\u0105 osoby z grup ryzyka i w kt\u00f3rych powstaje aerozol: szpitalach, domach opieki, hotelach, p\u0142ywalniach i budynkach u\u017cyteczno\u015bci publicznej z natryskami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak sprawdzi\u0107 obecno\u015b\u0107 Legionelli i jak czyta\u0107 wynik<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obecno\u015b\u0107 Legionelli stwierdza wy\u0142\u0105cznie badanie mikrobiologiczne pr\u00f3bek ciep\u0142ej wody w akredytowanym laboratorium metod\u0105 hodowlan\u0105 wed\u0142ug normy PN-EN ISO 11731; wynik podaje si\u0119 w jednostkach tworz\u0105cych kolonie na litr (jtk\/l). Rozporz\u0105dzenie z 2026 r. (\u00a7 7) wskazuje, sk\u0105d pobiera\u0107 pr\u00f3bki: z punktu czerpalnego po\u0142o\u017conego najdalej od podgrzewacza na ka\u017cdym pionie, z wyp\u0142ywu z podgrzewacza lub najbli\u017cszego punktu, z powrotu cyrkulacji oraz z punkt\u00f3w reprezentatywnych dla nara\u017cenia, na przyk\u0142ad prysznic\u00f3w na oddzia\u0142ach; pr\u00f3bki pobiera si\u0119 wed\u0142ug normy PN-EN ISO 19458, a przy ka\u017cdym poborze mierzy temperatur\u0119 wody i odnotowuje stosowan\u0105 metod\u0119 dezynfekcji. Wynik z jednej lub dw\u00f3ch pr\u00f3bek nie wystarcza do oceny instalacji: za\u0142\u0105cznik nr 5 ka\u017ce wtedy pobra\u0107 wi\u0119cej pr\u00f3bek, \u017ceby odr\u00f3\u017cni\u0107 ska\u017cenie punktowe (jeden zaniedbany prysznic) od kolonizacji ca\u0142ego systemu. Je\u015bli wi\u0119kszo\u015b\u0107 pr\u00f3bek jest dodatnia, system uznaje si\u0119 za skolonizowany i dora\u017ane dzia\u0142ania w pojedynczym punkcie nie rozwi\u0105\u017c\u0105 problemu. Skal\u0119 ska\u017cenia ocenia si\u0119 wed\u0142ug czterech poziom\u00f3w opisanych ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co wymaga rozporz\u0105dzenie z 2026 r.: progi, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 bada\u0144 i procedura<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia z 22 maja 2026 r. w sprawie jako\u015bci wody przeznaczonej do spo\u017cycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748) wdra\u017ca dyrektyw\u0119 2020\/2184 i zast\u0119puje przepisy z 2017 r. Badanie ciep\u0142ej wody w kierunku Legionelli obejmuje obiekty priorytetowe w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod\u0119: podmioty lecznicze ze \u015bwiadczeniami szpitalnymi i ca\u0142odobowymi (tak\u017ce opieku\u0144czymi, paliatywnymi i hospicyjnymi), hotele, motele, pensjonaty, o\u015brodki wczasowe i kempingi, zak\u0142ady karne i areszty, domy rencist\u00f3w oraz budynki u\u017cyteczno\u015bci publicznej, w kt\u00f3rych podczas u\u017cytkowania powstaje aerozol wodny. W\u0142a\u015bciciel lub zarz\u0105dca prowadzi ocen\u0119 ryzyka wewn\u0119trznego systemu wodoci\u0105gowego, bada wod\u0119 z okre\u015blon\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 i przekazuje sprawozdania oraz informacje o dzia\u0142aniach naprawczych inspekcji sanitarnej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Cztery poziomy ska\u017cenia i wymagane dzia\u0142ania<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Poziom niski, poni\u017cej 1000 jtk\/l (poni\u017cej 50 jtk\/l na oddzia\u0142ach z pacjentami o obni\u017conej odporno\u015bci): instalacja spe\u0142nia wymaganie; je\u015bli cho\u0107 jedna pr\u00f3bka pokazuje 50 jtk\/l lub wi\u0119cej (25 jtk\/l na tych oddzia\u0142ach), trzeba potwierdzi\u0107, \u017ce temperatura wody i st\u0119\u017cenie dezynfektanta mieszcz\u0105 si\u0119 w za\u0142o\u017conych warto\u015bciach, i w razie potrzeby je skorygowa\u0107; kolejne badanie po roku, a po dw\u00f3ch kolejnych rocznych wynikach poni\u017cej 1000 jtk\/l po trzech latach; na oddzia\u0142ach z pacjentami o obni\u017conej odporno\u015bci, gdzie powstaje aerozol, co 6 miesi\u0119cy<\/li><li>Poziom \u015bredni, od 1000 do poni\u017cej 10 000 jtk\/l (od 50 do poni\u017cej 100 jtk\/l): przegl\u0105d techniczny instalacji, przegl\u0105d cel\u00f3w operacyjnych (temperatura, st\u0119\u017cenie dezynfektanta) z korekt\u0105; badanie kontrolne najp\u00f3\u017aniej po 4 tygodniach; je\u015bli wynik zn\u00f3w jest co najmniej \u015bredni, czyszczenie i dezynfekcja instalacji, likwidacja stagnacji, badanie po tygodniu od dezynfekcji, a po potwierdzeniu poziomu niskiego badania co 3 miesi\u0105ce<\/li><li>Poziom wysoki, od 10 000 do poni\u017cej 100 000 jtk\/l (od 100 do poni\u017cej 1000 jtk\/l): wy\u0142\u0105czenie z u\u017cytkowania prysznic\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 wytwarzaj\u0105cych aerozol, \u015brodki kontroli ryzyka wraz z czyszczeniem i dezynfekcj\u0105 systemu, likwidacja stagnacji; badanie po tygodniu od dezynfekcji, potem co 3 miesi\u0105ce<\/li><li>Poziom bardzo wysoki, 100 000 jtk\/l i wi\u0119cej (1000 jtk\/l i wi\u0119cej): to samo post\u0119powanie w trybie natychmiastowym<\/li><li>Dwa kolejne wyniki poni\u017cej 1000 jtk\/l w odst\u0119pach 3 miesi\u0119cy pozwalaj\u0105 wr\u00f3ci\u0107 do badania raz w roku; czyszczenie i dezynfekcj\u0119 powtarza si\u0119 do uzyskania poziomu niskiego, a wszystkie dzia\u0142ania dokumentuje<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Temperatura i sytuacje, w kt\u00f3rych dezynfekcja jest obowi\u0105zkowa<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za\u0142\u0105cznik nr 5 zaleca co najmniej 55 \u00b0C w ka\u017cdym punkcie czerpalnym i co najmniej 60 \u00b0C na wyp\u0142ywie z podgrzewacza; w obiektach dla dzieci i os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych, gdzie zawory termostatyczne ograniczaj\u0105 temperatur\u0119 do 43 \u00b0C przed punktami czerpalnymi i 38 \u00b0C przed g\u0142owicami prysznicowymi, woda zasilaj\u0105ca te zawory ma mie\u0107 co najmniej 55 \u00b0C. Te same warto\u015bci 55-60 \u00b0C wynikaj\u0105 z \u00a7 120 rozporz\u0105dzenia w sprawie warunk\u00f3w technicznych, jakim powinny odpowiada\u0107 budynki, kt\u00f3ry wymaga te\u017c, aby instalacja umo\u017cliwia\u0142a okresow\u0105 dezynfekcj\u0119 termiczn\u0105 w 70-80 \u00b0C w punktach czerpalnych. Dezynfekcj\u0119 termiczn\u0105 lub chemiczn\u0105 trzeba przeprowadzi\u0107 zawsze po wy\u0142\u0105czeniu instalacji na d\u0142u\u017cej ni\u017c miesi\u0105c, po wymianie lub konserwacji, kt\u00f3ra mog\u0142a j\u0105 zanieczy\u015bci\u0107, oraz w miejscu pobytu osoby z podejrzeniem lub rozpoznaniem legionelozy; przy zachorowaniu bada si\u0119 dodatkowo wod\u0119 zimn\u0105 i identyfikuje gatunek bakterii. Ciep\u0142a woda dezynfekowana jonami srebra w budynkach zamieszkania zbiorowego i u\u017cyteczno\u015bci publicznej mo\u017ce zawiera\u0107 do 0,05 mg\/l srebra.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Metody usuwania Legionelli<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Dezynfekcja termiczna (przegrzew)<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Przegrzew to pierwsza reakcja na dodatni wynik, gdy instalacja ma sprawn\u0105 cyrkulacj\u0119 i podgrzewacz zdolny da\u0107 70-80 \u00b0C w ka\u017cdym punkcie czerpalnym.<\/strong> Wod\u0119 podgrzewa si\u0119 w \u017ar\u00f3dle powy\u017cej 70 \u00b0C i otwiera kolejno wszystkie punkty czerpalne, tak aby w ka\u017cdym utrzyma\u0107 co najmniej 70 \u00b0C przez kilka minut (wytyczne bran\u017cowe, na przyk\u0142ad niemiecka DVGW W 551, przyjmuj\u0105 co najmniej 3 minuty na punkt). Metoda jest szybka i nie wymaga chemii, ale zabija bakterie w wodzie, nie w biofilmie; w rozleg\u0142ych instalacjach z martwymi odcinkami temperatura nie dociera wsz\u0119dzie, a cz\u0119ste przegrzewy przyspieszaj\u0105 korozj\u0119, odk\u0142adanie kamienia i gro\u017c\u0105 poparzeniem u\u017cytkownik\u00f3w. W praktyce wynik wraca w badaniu kontrolnym, je\u015bli za przegrzewem nie idzie usuni\u0119cie przyczyny.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Chemiczna dezynfekcja szokowa<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dezynfekcja szokowa to jednorazowe podanie du\u017cej dawki utleniacza, najcz\u0119\u015bciej podchlorynu sodu lub dwutlenku chloru, do ca\u0142ej instalacji na kilka godzin, po czym instalacj\u0119 p\u0142ucze si\u0119 do st\u0119\u017cenia dopuszczalnego dla wody pitnej.<\/strong> Stosuje si\u0119 j\u0105 przy wysokim i bardzo wysokim poziomie ska\u017cenia, po wy\u0142\u0105czeniu instalacji na d\u0142u\u017cej ni\u017c miesi\u0105c i po pracach monta\u017cowych, tak\u017ce w instalacjach, kt\u00f3rych nie da si\u0119 przegrza\u0107. Na czas zabiegu woda nie nadaje si\u0119 do u\u017cytku, a wysokie st\u0119\u017cenie chloru obci\u0105\u017ca materia\u0142y instalacji. Dezynfekcja szokowa usuwa cz\u0119\u015b\u0107 biofilmu, ale bez sta\u0142ej ochrony biofilm odbudowuje si\u0119 w ci\u0105gu tygodni.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Generator dwutlenku chloru<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ci\u0105g\u0142e dozowanie dwutlenku chloru to najcz\u0119\u015bciej wybierana metoda sta\u0142ej ochrony instalacji ciep\u0142ej wody w szpitalach, domach opieki i hotelach, bo dwutlenek chloru wnika w biofilm i usuwa go, dzia\u0142a w szerokim zakresie pH i w wysokiej temperaturze, a jego skuteczno\u015b\u0107 nie zale\u017cy od tego, czy w ka\u017cdym punkcie uda si\u0119 utrzyma\u0107 55 \u00b0C.<\/strong> <a href=\"\/przemysl\/korekta-chemiczna\/generatory-dwutlenku-chloru\/\">Generator dwutlenku chloru<\/a> wytwarza go na miejscu z dw\u00f3ch sk\u0142adnik\u00f3w i dozuje proporcjonalnie do przep\u0142ywu, a sonda mierzy st\u0119\u017cenie w instalacji, tak aby w najdalszym punkcie utrzyma\u0107 dawk\u0119 skuteczn\u0105 wobec bakterii i zgodn\u0105 z wymaganiami dla wody pitnej. W szpitalu w Nowej Soli (2023 r.) KLARSAN uruchomi\u0142 automatyczny system dezynfekcji wody wodoci\u0105gowej generatorem Emec Lotus Mini o wydajno\u015bci 20 g dwutlenku chloru na godzin\u0119, z filtrem mechanicznym Atlas Filtri Sanic BX przed uk\u0142adem dozowania; zadaniem instalacji jest eliminacja Legionelli, ograniczenie biofilmu i utrzymanie czysto\u015bci mikrobiologicznej ca\u0142ej sieci. Dwutlenek chloru w wysokich dawkach mo\u017ce przyspiesza\u0107 korozj\u0119, dlatego dawk\u0119 ustala si\u0119 na podstawie bada\u0144 i kontroluje w serwisie; <a href=\"\/przemysl\/zwalczanie-legionelli\/generatory-dwutlenku-chloru-lotus\/\">generatory serii Lotus<\/a> pracuj\u0105 w obiektach od kilkudziesi\u0119ciu do kilku tysi\u0119cy punkt\u00f3w czerpalnych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Monochloramina<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Monochloramina jest wyborem dla rozleg\u0142ych i skomplikowanych sieci, w kt\u00f3rych dwutlenek chloru lub chlor zanikaj\u0105, zanim dotr\u0105 do ko\u0144ca instalacji.<\/strong> Jest znacznie trwalsza w wodzie, wolniej reaguje z materi\u0105 organiczn\u0105, wi\u0119c utrzymuje st\u0119\u017cenie w odleg\u0142ych pionach i tworzy ma\u0142o ubocznych produkt\u00f3w dezynfekcji, takich jak trihalometany; wnika te\u017c w biofilm. Generator wytwarza j\u0105 na miejscu z podchlorynu i soli amonowej w kontrolowanej proporcji i dozuje proporcjonalnie do przep\u0142ywu; b\u0142\u0119dna proporcja daje dichloramin\u0119 o nieprzyjemnym zapachu, dlatego uk\u0142ad ma automatyczn\u0105 kontrol\u0119 parametr\u00f3w. Monochloramina dzia\u0142a wolniej ni\u017c dwutlenek chloru, wi\u0119c nie nadaje si\u0119 do dezynfekcji szokowej, ale w sta\u0142ej ochronie szpitali, biurowc\u00f3w i zak\u0142ad\u00f3w daje stabilny wynik przy niskich dawkach.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Lampa UV, jony srebra i miedzi, filtry na punktach czerpalnych<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"\/przemysl\/lampy-bakteriobojcze\/\">Lampa UV<\/a> niszczy bakterie w wodzie przep\u0142ywaj\u0105cej przez komor\u0119, ale nie ma dzia\u0142ania za lamp\u0105: nie usuwa biofilmu i nie chroni instalacji, w kt\u00f3rej Legionella namna\u017ca si\u0119 w rurach i podgrzewaczach. Ma sens na wej\u015bciu wody do obiektu i jako uzupe\u0142nienie dezynfekcji chemicznej, pod warunkiem niskiej m\u0119tno\u015bci wody. Jonizacja srebrowo-miedziowa dzia\u0142a w ca\u0142ej instalacji i wnika w biofilm, ale wymaga kontroli st\u0119\u017ce\u0144 metali (limit srebra w wodzie pitnej to 0,010 mg\/l, w ciep\u0142ej wodzie dezynfekowanej srebrem do 0,05 mg\/l) i jest mniej skuteczna przy wysokim pH i twardej wodzie. Filtry membranowe o porach 0,2 \u00b5m na prysznicach i kranach oddzia\u0142\u00f3w z pacjentami o obni\u017conej odporno\u015bci chroni\u0105 natychmiast, ale trzeba je wymienia\u0107 co kilka tygodni; to zabezpieczenie na czas usuwania przyczyny, nie metoda dezynfekcji instalacji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Biocydy w obiegach ch\u0142odniczych<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W wie\u017cach ch\u0142odniczych, skraplaczach wyparnych i obiegach wody ch\u0142odz\u0105cej woda ma 20-40 \u00b0C, jest napowietrzana i stale zat\u0119\u017cana, a aerozol z wie\u017cy mo\u017ce przenosi\u0107 bakterie na setki metr\u00f3w; to \u017ar\u00f3d\u0142o wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych ognisk legionelozy. Polskie rozporz\u0105dzenie o wodzie pitnej ich nie obejmuje, a punktem odniesienia s\u0105 wytyczne dla ch\u0142odni wyparnych, na przyk\u0142ad niemiecka VDI 2047 arkusz 2. Ochrona polega na dozowaniu biocydu utleniaj\u0105cego (chlor, brom, dwutlenek chloru) z okresowym biocydem nieutleniaj\u0105cym przeciw biofilmowi, filtracji bocznikowej, kontroli zat\u0119\u017cenia i regularnym czyszczeniu wanny wie\u017cy. Program dozowania dobiera si\u0119 do sk\u0142adu wody i materia\u0142\u00f3w obiegu; opisujemy to w artyku\u0142ach o <a href=\"\/wiedza\/biocydy-rodzaje-i-zastosowanie\/\">biocydach<\/a> i <a href=\"\/wiedza\/uzdatnianie-wody-dla-wiez-chlodniczych\/\">uzdatnianiu wody dla wie\u017c ch\u0142odniczych<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak dobra\u0107 metod\u0119 do obiektu<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>wynik badania z punkt\u00f3w poboru wed\u0142ug \u00a7 7 rozporz\u0105dzenia i temperatura wody w ka\u017cdym punkcie; jeden dodatni prysznic i skolonizowany system wymagaj\u0105 innych dzia\u0142a\u0144<\/li><li>schemat instalacji: pojemno\u015b\u0107 podgrzewaczy, cyrkulacja, martwe odcinki, materia\u0142y rur, liczba punkt\u00f3w czerpalnych i przep\u0142yw, bo od nich zale\u017cy, czy przegrzew w og\u00f3le dotrze wsz\u0119dzie i jaki generator dozowa\u0107<\/li><li>u\u017cytkownicy: szpital z oddzia\u0142em immunosupresyjnym (pr\u00f3g 50 jtk\/l) potrzebuje ochrony ci\u0105g\u0142ej i filtr\u00f3w ko\u0144cowych, hotel sezonowy procedury po przestoju, biurowiec przede wszystkim likwidacji stagnacji<\/li><li>sk\u0142ad wody: twardo\u015b\u0107, pH, chlor z sieci, m\u0119tno\u015b\u0107, kt\u00f3re decyduj\u0105 o skuteczno\u015bci UV, jonizacji i dawce dwutlenku chloru<\/li><li>obs\u0142uga: kto kontroluje st\u0119\u017cenie i temperatur\u0119, jak dokumentuje badania i dzia\u0142ania, kto reaguje w tygodniu mi\u0119dzy dezynfekcj\u0105 a badaniem kontrolnym<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ile kosztuje usuwanie Legionelli<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koszt zale\u017cy od wielko\u015bci budynku, d\u0142ugo\u015bci i z\u0142o\u017cono\u015bci instalacji, poziomu ska\u017cenia i wybranej metody. Jednorazowa dezynfekcja instalacji (termiczna lub chemiczna z p\u0142ukaniem i badaniem kontrolnym) kosztuje zwykle oko\u0142o 5-10 tys. z\u0142. Sta\u0142a ochrona z generatorem dwutlenku chloru lub monochloraminy, dobrana do obiektu, z uruchomieniem i deklarowan\u0105 skuteczno\u015bci\u0105, zaczyna si\u0119 od oko\u0142o 20 tys. z\u0142; do tego dochodz\u0105 odczynniki i serwis z kontrol\u0105 st\u0119\u017ce\u0144. W obiektach priorytetowych, gdzie badania powtarza si\u0119 co 3 miesi\u0105ce po ka\u017cdym przekroczeniu, sta\u0142a ochrona jest zwykle ta\u0144sza ni\u017c seria przegrzew\u00f3w, dezynfekcji szokowych i bada\u0144 kontrolnych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najcz\u0119stsze pytania o usuwanie Legionelli<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jaka jest norma Legionelli w wodzie?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poni\u017cej 1000 jtk\/l w ciep\u0142ej wodzie u\u017cytkowej, a na oddzia\u0142ach z pacjentami o obni\u017conej odporno\u015bci poni\u017cej 50 jtk\/l (rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia z 22 maja 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 748). Wcze\u015bniejsze przepisy podawa\u0142y warto\u015bci w jtk\/100 ml, wi\u0119c starsze wyniki trzeba przeliczy\u0107: 100 jtk\/100 ml to 1000 jtk\/l.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Co zrobi\u0107 po dodatnim wyniku badania?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ustali\u0107 poziom ska\u017cenia wed\u0142ug za\u0142\u0105cznika nr 5: przy \u015brednim przegl\u0105d instalacji i korekta temperatury oraz dezynfekcji z badaniem kontrolnym w ci\u0105gu 4 tygodni, przy wysokim i bardzo wysokim wy\u0142\u0105czenie prysznic\u00f3w, czyszczenie i dezynfekcja, badanie po tygodniu. R\u00f3wnolegle zebra\u0107 dane instalacji, bo sam przegrzew rzadko daje trwa\u0142y wynik.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy przegrzew instalacji wystarczy, \u017ceby usun\u0105\u0107 Legionell\u0119?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dora\u017anie tak, trwale rzadko. Woda o 70 \u00b0C zabija bakterie w przep\u0142ywie, ale nie usuwa biofilmu ani nie dociera do martwych odcink\u00f3w, wi\u0119c kolonia odbudowuje si\u0119 w ci\u0105gu tygodni. Przegrzew jest w\u0142a\u015bciwy jako pierwsza reakcja i po przestoju, a trwa\u0142\u0105 ochron\u0119 daje sta\u0142a dezynfekcja i likwidacja stagnacji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy lampa UV usuwa Legionell\u0119 z instalacji?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tylko z wody przep\u0142ywaj\u0105cej przez lamp\u0119. Nie dzia\u0142a na biofilm ani na odcinki za lamp\u0105, dlatego w instalacji ciep\u0142ej wody jest uzupe\u0142nieniem dezynfekcji chemicznej, nie jej zamiennikiem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak cz\u0119sto bada\u0107 wod\u0119 na Legionell\u0119?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W obiektach priorytetowych co najmniej raz w roku, a po dw\u00f3ch kolejnych rocznych wynikach poni\u017cej 1000 jtk\/l co 3 lata; na oddzia\u0142ach z pacjentami o obni\u017conej odporno\u015bci, gdzie powstaje aerozol, co 6 miesi\u0119cy. Po przekroczeniu badania powtarza si\u0119 po tygodniu od dezynfekcji i co 3 miesi\u0105ce, a\u017c dwa kolejne wyniki b\u0119d\u0105 poni\u017cej progu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dob\u00f3r systemu zwalczania Legionelli<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaczynamy od wyniku badania, schematu instalacji i pomiaru temperatur, w razie potrzeby wykonujemy <a href=\"\/uslugi\/analiza-wody\/\">analiz\u0119 wody<\/a>, dobieramy metod\u0119 i urz\u0105dzenie ze <a href=\"\/przemysl\/zwalczanie-legionelli\/\">system\u00f3w zwalczania Legionelli<\/a>, uruchamiamy je i prowadzimy <a href=\"\/uslugi\/montaz-i-serwis\/\">serwis<\/a> z kontrol\u0105 st\u0119\u017ce\u0144, dostaw\u0105 odczynnik\u00f3w i dokumentacj\u0105 do sprawozda\u0144 dla inspekcji sanitarnej. Pracujemy dla szpitali, dom\u00f3w pomocy spo\u0142ecznej, hoteli i zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych w ca\u0142ej Polsce; zakres dla plac\u00f3wek opisujemy na stronach <a href=\"\/rozwiazania\/szpitale-i-laboratoria\/\">szpitale i laboratoria<\/a> oraz <a href=\"\/rozwiazania\/hotele-i-pensjonaty\/\">hotele i pensjonaty<\/a>. Powi\u0105zane tematy: <a href=\"\/wiedza\/obiegi-wody-chlodniczej-a-biofilm\/\">obiegi wody ch\u0142odniczej a biofilm<\/a> i <a href=\"\/wiedza\/uzdatnianie-wody-basenowej\/\">uzdatnianie wody basenowej<\/a>. Masz dodatni wynik lub termin badania kontrolnego? Prze\u015blij go przez stron\u0119 <a href=\"\/lp\/legionella\/\">usuwanie Legionelli z instalacji wodnej obiektu<\/a>: w ci\u0105gu 1 dnia roboczego odpowiemy, jakie dzia\u0142ania s\u0105 mo\u017cliwe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Usuwanie Legionelli z instalacji wodnej to dwa etapy: dora\u017ane obni\u017cenie liczby bakterii (dezynfekcja termiczna w 70-80 \u00b0C lub chemiczna dezynfekcja szokowa) oraz usuni\u0119cie przyczyny namna\u017cania, czyli biofilmu, stagnacji i zbyt niskiej temperatury, przez sta\u0142\u0105 dezynfekcj\u0119 dwutlenkiem chloru lub monochloramin\u0105 i korekt\u0119 pracy instalacji. Od 24 czerwca 2026 r. obowi\u0105zuje rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia z 22 maja [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-278","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":281,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/278\/revisions\/281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}