{"id":330,"date":"2019-07-19T15:36:01","date_gmt":"2019-07-19T13:36:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/?page_id=330"},"modified":"2026-10-09T09:56:10","modified_gmt":"2026-10-09T07:56:10","slug":"obiegi-wody-chlodniczej-a-biofilm","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/obiegi-wody-chlodniczej-a-biofilm\/","title":{"rendered":"Obiegi wody ch\u0142odniczej a biofilm"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ograniczanie biofilmu w obiegu wody ch\u0142odniczej wymaga po\u0142\u0105czenia czyszczenia, w\u0142a\u015bciwego przep\u0142ywu i dobranego programu biob\u00f3jczego.<\/strong> Sama wymiana preparatu cz\u0119sto nie usuwa przyczyny nawrot\u00f3w. Problem mo\u017ce pozostawa\u0107 na powierzchni wymiennika, w osadzie lub rzadko u\u017cywanej ga\u0142\u0119zi instalacji. Dlatego ocenia si\u0119 nie tylko pr\u00f3bk\u0119 wody, lecz tak\u017ce miejsca, w kt\u00f3rych mikroorganizmy mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">W skr\u00f3cie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Biofilm to mikroorganizmy przytwierdzone do powierzchni i otoczone wytworzon\u0105 przez nie warstw\u0105 ochronn\u0105. Klarowna woda nie dowodzi jego braku<\/li><li>Niski wynik og\u00f3lnej liczby bakterii w pr\u00f3bce nie wyklucza biofilmu i nie zast\u0119puje badania Legionella<\/li><li>CDC wskazuje 25-45\u00b0C jako zakres sprzyjaj\u0105cy rozwojowi Legionella, ale temperatura poza nim nie jest samodzielnym potwierdzeniem bezpiecze\u0144stwa obiegu<\/li><li>Biocyd dobiera si\u0119 do rodzaju instalacji, pH, zanieczyszcze\u0144 i wymaganego kontaktu. Wi\u0119ksza dawka nie naprawia braku przep\u0142ywu<\/li><li>O trwa\u0142ym efekcie \u015bwiadcz\u0105 powtarzalne wyniki kontroli i stan powierzchni, a nie pojedynczy pomiar po dezynfekcji<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"biofilm-w-obiegach-wody-chlodniczej\">Jak powstaje biofilm w obiegach wody ch\u0142odniczej?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mikroorganizmy mog\u0105 przemieszcza\u0107 si\u0119 z wod\u0105 albo osiedla\u0107 na powierzchniach. W biofilmie tworz\u0105 skupisko otoczone macierz\u0105, czyli wytworzon\u0105 przez nie mieszanin\u0105 substancji. Ta warstwa pomaga przyczepi\u0107 si\u0119 do pod\u0142o\u017ca i utrzyma\u0107 lokalne \u015brodowisko. Mo\u017ce tak\u017ce zatrzymywa\u0107 drobiny zanieczyszcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tek problemu bywa niewidoczny. Dopiero z czasem pojawia si\u0119 \u015bliski nalot, narastaj\u0105cy osad lub cz\u0119stsze zatykanie filtr\u00f3w. Fragmenty warstwy mog\u0105 odrywa\u0107 si\u0119 i trafia\u0107 do innych cz\u0119\u015bci instalacji. Oczyszczenie jednego wymiennika nie musi zatem oznacza\u0107 oczyszczenia ca\u0142ego obiegu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozwojowi sprzyja dost\u0119p do substancji od\u017cywczych, odpowiednia temperatura i miejsca, w kt\u00f3rych woda s\u0142abo kr\u0105\u017cy. W otwartym obiegu zanieczyszczenia dop\u0142ywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c z powietrza. W obiegu zamkni\u0119tym problem mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z wod\u0105 nape\u0142niaj\u0105c\u0105, postojem, nieszczelno\u015bciami lub zanieczyszczeniem podczas prac serwisowych. Zamkni\u0119cie instalacji nie jest r\u00f3wnoznaczne z jej sterylno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biofilm utrudnia wymian\u0119 ciep\u0142a i mo\u017ce sprzyja\u0107 miejscowej korozji. Nie nale\u017cy jednak przypisywa\u0107 ka\u017cdemu spadkowi wydajno\u015bci przyczyny mikrobiologicznej. Podobne objawy daj\u0105 kamie\u0144, produkty korozji, zapowietrzenie oraz nieprawid\u0142owy przep\u0142yw. Trafna diagnoza ogranicza koszt kolejnych, nieskutecznych zabieg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 biofilm od osadu i problemu z przep\u0142ywem?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zacznij od miejsca wyst\u0119powania objawu. Czy nalot pojawia si\u0119 w zbiorniku, na wymienniku czy tylko w jednej ga\u0142\u0119zi? Czy spada przep\u0142yw, ro\u015bnie r\u00f3\u017cnica ci\u015bnie\u0144, a temperatura powrotu odbiega od wcze\u015bniejszych pomiar\u00f3w? Zapis warunk\u00f3w pracy pomaga odr\u00f3\u017cni\u0107 post\u0119puj\u0105ce zanieczyszczenie od zmiany obci\u0105\u017cenia procesu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wygl\u0105d osadu jest wskaz\u00f3wk\u0105, nie rozpoznaniem. Warstwa mo\u017ce zawiera\u0107 jednocze\u015bnie sk\u0142adniki mineralne, produkty korozji i mikroorganizmy. Przy nawracaj\u0105cym problemie warto uzgodni\u0107 z laboratorium spos\u00f3b pobrania pr\u00f3bki osadu lub wymazu. Przypadkowo pobrany materia\u0142 mo\u017ce nie odpowiada\u0107 temu, co dzieje si\u0119 w krytycznej cz\u0119\u015bci instalacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sprawd\u017a r\u00f3wnie\u017c hydraulik\u0119. Zamkni\u0119ty zaw\u00f3r, nieczynny odcinek lub \u017ale dobrane miejsce dozowania mog\u0105 pozostawi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 obiegu bez skutecznej ochrony. Zwi\u0119kszenie ilo\u015bci preparatu w zbiorniku g\u0142\u00f3wnym nie rozwi\u0105zuje takiego problemu. Najpierw trzeba wiedzie\u0107, gdzie i w jakich warunkach \u015brodek ma zadzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co naprawd\u0119 m\u00f3wi wynik badania wody?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pr\u00f3bka opisuje wod\u0119 pobran\u0105 w okre\u015blonym miejscu i czasie. Nie stanowi automatycznie oceny wszystkich powierzchni. Wynik uzyskany bezpo\u015brednio po dozowaniu mo\u017ce r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od wyniku przed kolejn\u0105 dawk\u0105. Bez zapisu tych okoliczno\u015bci trudno por\u00f3wnywa\u0107 kolejne badania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Brytyjskie <a href=\"https:\/\/www.hse.gov.uk\/pubns\/priced\/hsg274part1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wytyczne HSE HSG274, cz\u0119\u015b\u0107 1, wydanie 2024<\/a> wskazuj\u0105 m.in. cotygodniow\u0105 kontrol\u0119 og\u00f3lnej liczby bakterii metod\u0105 dipslide lub r\u00f3wnowa\u017cn\u0105. Podkre\u015blaj\u0105 reprezentatywne miejsce i powtarzalny moment poboru. Jest to przyk\u0142ad programu technicznego dla instalacji wyparnych, nie uniwersalny polski obowi\u0105zek dla ka\u017cdego obiegu ch\u0142odniczego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Test ATP daje szybk\u0105 informacj\u0119 o materiale biologicznym, ale nie identyfikuje Legionella. Og\u00f3lna liczba bakterii r\u00f3wnie\u017c nie odpowiada na pytanie o obecno\u015b\u0107 tego konkretnego drobnoustroju. Metody maj\u0105 r\u00f3\u017cne zastosowania, a wyniki nale\u017cy interpretowa\u0107 w ramach uzgodnionego programu. Nie istnieje jeden pr\u00f3g ATP w\u0142a\u015bciwy dla ka\u017cdego zestawu pomiarowego i ka\u017cdej instalacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praktycznie oznacza to potrzeb\u0119 \u0142\u0105czenia informacji: trendu bada\u0144, ogl\u0119dzin, kontroli dozowania i parametr\u00f3w pracy. Je\u017celi woda wygl\u0105da dobrze, lecz wymiennik ponownie zarasta, program wymaga sprawdzenia. Sam korzystny wynik z jednego punktu nie zamyka diagnozy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"biocydy-w-obiegach-wody-chlodniczej\">Jak dobiera\u0107 biocydy do obiegu ch\u0142odniczego?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.klarsan.pl\/przemysl\/korekta-chemiczna\/\">Kondycjonowanie wody przemys\u0142owej<\/a> obejmuje dob\u00f3r preparatu do problemu i warunk\u00f3w instalacji. Biocydy utleniaj\u0105ce i nieutleniaj\u0105ce r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mechanizmem dzia\u0142ania, wymaganym kontaktem oraz kompatybilno\u015bci\u0105. Nie mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce ca\u0142a grupa dzia\u0142a r\u00f3wnie skutecznie przy dowolnym pH i nie wp\u0142ywa na materia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyb\u00f3r uwzgl\u0119dnia temperatur\u0119, sk\u0142ad wody, obci\u0105\u017cenie biologiczne, obecno\u015b\u0107 osad\u00f3w i pozosta\u0142\u0105 chemi\u0119. Znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b odprowadzania wody z instalacji. Dawkowanie i spos\u00f3b u\u017cycia musz\u0105 odpowiada\u0107 dopuszczonemu zastosowaniu produktu oraz jego dokumentacji. Artyku\u0142 nie zast\u0119puje instrukcji prowadzenia konkretnego obiegu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Preparat do kontroli mikroorganizm\u00f3w w wodzie nie musi samodzielnie usuwa\u0107 grubej, istniej\u0105cej warstwy osadu. Czasem potrzebne s\u0105 etap czyszczenia i \u015brodek wspomagaj\u0105cy rozpraszanie zanieczyszcze\u0144. Takie po\u0142\u0105czenie wymaga sprawdzenia zgodno\u015bci, a nie samodzielnego mieszania produkt\u00f3w. Wi\u0119cej o r\u00f3\u017cnicach opisujemy w poradniku <a href=\"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/biocydy-rodzaje-i-zastosowanie\/\">Biocydy - rodzaje i zastosowanie<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego czyszczenie jest cz\u0119\u015bci\u0105 ochrony mikrobiologicznej?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozostawiony osad mo\u017ce utrudnia\u0107 kontakt preparatu z miejscem problemu. Dlatego plan naprawczy powinien okre\u015bla\u0107 spos\u00f3b oczyszczenia dost\u0119pnych powierzchni, usuni\u0119cia zanieczyszcze\u0144 i przywr\u00f3cenia przep\u0142ywu. Dob\u00f3r metody zale\u017cy od konstrukcji oraz materia\u0142\u00f3w. Nie ka\u017cdy wymiennik mo\u017cna czy\u015bci\u0107 mechanicznie w ten sam spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas zabiegu oderwane zanieczyszczenia mog\u0105 przemie\u015bci\u0107 si\u0119 dalej i obci\u0105\u017cy\u0107 filtry. Trzeba zaplanowa\u0107 ich wychwycenie, p\u0142ukanie oraz kontrol\u0119 po ponownym uruchomieniu. Samo oderwanie biofilmu od \u015bciany nie oznacza, \u017ce problem opu\u015bci\u0142 instalacj\u0119. Zakres prac powinien obejmowa\u0107 ca\u0142y obs\u0142ugiwany obieg, w tym zbiorniki i odcinki rzadko u\u017cywane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto te\u017c ustali\u0107 spos\u00f3b post\u0119powania na czas postoju. Instalacja pozostawiona z wod\u0105 bez nadzoru mo\u017ce wymaga\u0107 innego przygotowania do rozruchu ni\u017c uk\u0142ad pracuj\u0105cy stale. Harmonogram musi uwzgl\u0119dnia\u0107 warunki konkretnego zak\u0142adu i zalecenia dostawc\u00f3w urz\u0105dze\u0144 oraz chemii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"wlasciwe-dozowanie-srodkow-chemicznych-do-wody-chlodniczej\">Co sprawdza\u0107 w uk\u0142adzie dozowania?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pompa pracuj\u0105ca zgodnie z nastaw\u0105 nie jest jeszcze dowodem prawid\u0142owego dozowania. Sprawdza si\u0119 dro\u017cno\u015b\u0107 przewod\u00f3w, prac\u0119 zawor\u00f3w, rzeczywiste podawanie preparatu i miejsce jego wprowadzenia. Potrzebne jest te\u017c potwierdzenie mieszania oraz dostatecznego czasu kontaktu w chronionej cz\u0119\u015bci obiegu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odsalanie, dolewanie \u015bwie\u017cej wody i zmiany przep\u0142ywu wp\u0142ywaj\u0105 na warunki dzia\u0142ania programu. W sterowaniu trzeba je uwzgl\u0119dni\u0107, zamiast ocenia\u0107 dawk\u0119 wy\u0142\u0105cznie przez czas pracy pompy. Plan kontroli powinien okre\u015bla\u0107, jaki parametr mierzymy, gdzie, kiedy i kto reaguje na odchylenie. Zasady opisuje szerzej artyku\u0142 o <a href=\"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/dozowanie-srodkow-chemicznych-na-czym-polega\/\">dozowaniu \u015brodk\u00f3w chemicznych<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"efekty-stosowania-biocydow-w-obiegach-wody-chlodniczej\">Jak potwierdzi\u0107 efekt programu ochrony?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed zmian\u0105 programu zapisz stan wyj\u015bciowy: wyniki bada\u0144, fotografie dost\u0119pnych powierzchni, przep\u0142ywy i histori\u0119 czyszczenia. Po zabiegu por\u00f3wnuj te same punkty w podobnych warunkach. W ten spos\u00f3b mo\u017cna oceni\u0107, czy poprawa utrzymuje si\u0119 podczas normalnej pracy, a nie tylko tu\u017c po interwencji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W <a href=\"https:\/\/www.klarsan.pl\/realizacje\/woda-do-polotwartego-ukladu-wody-lodowej\/\">realizacji p\u00f3\u0142otwartego uk\u0142adu wody lodowej<\/a> przygotowali\u015bmy instalacje o wydajno\u015bciach 2 i 3 m\u00b3\/h. Filtracj\u0119 i zmi\u0119kczanie uzupe\u0142nia\u0142y inhibitor korozji oraz biocyd. To przyk\u0142ad po\u0142\u0105czenia ochrony przed r\u00f3\u017cnymi problemami. Przy podobnym doborze trzeba jeszcze ustali\u0107, jak kontrolowa\u0107 efekty w danym obiegu i reagowa\u0107 na pogorszenie wynik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najcz\u0119stsze pytania o biofilm w wodzie ch\u0142odniczej<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy biofilm zawsze oznacza Legionella?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. Biofilm mo\u017ce tworzy\u0107 wiele mikroorganizm\u00f3w, a potwierdzenie Legionella wymaga odpowiedniego badania. <a href=\"https:\/\/www.cdc.gov\/control-legionella\/php\/toolkit\/cooling-towers-module.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CDC wskazuje 25-45\u00b0C jako zakres sprzyjaj\u0105cy jej rozwojowi<\/a>, lecz sama temperatura nie rozstrzyga wyniku ani bezpiecze\u0144stwa instalacji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy klarowna woda oznacza brak problemu?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. Biofilm mo\u017ce pozostawa\u0107 na powierzchniach, mimo \u017ce woda nie wykazuje widocznej m\u0119tno\u015bci. Ocen\u0119 trzeba po\u0142\u0105czy\u0107 z badaniami i kontrol\u0105 stanu instalacji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy wystarczy jednorazowa dezynfekcja?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie zawsze. Je\u017celi pozostaj\u0105 osady, zastoiska lub nieskuteczne dozowanie, problem mo\u017ce wr\u00f3ci\u0107. Zabieg interwencyjny powinien prowadzi\u0107 do programu zapobiegania nawrotom.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Od czego zale\u017cy koszt ograniczania biofilmu?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od obj\u0119to\u015bci i konstrukcji obiegu, skali zabrudzenia, dost\u0119pno\u015bci powierzchni oraz koniecznego postoju. Znaczenie maj\u0105 te\u017c badania, automatyka i p\u00f3\u017aniejsza kontrola. Wycena po analizie obejmuje zakres prac, a nie sam zakup biocydu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dob\u00f3r urz\u0105dze\u0144 i programu ochrony obiegu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeka\u017c schemat instalacji, obecne preparaty, harmonogram dozowania i ostatnie wyniki bada\u0144. <a href=\"https:\/\/www.klarsan.pl\/uslugi\/analiza-wody\/\">Analiza wody w naszym laboratorium<\/a> pomaga okre\u015bli\u0107 potrzebne parametry fizykochemiczne; zakres mikrobiologii uzgadnia si\u0119 odpowiednio do celu badania. Nast\u0119pnie mo\u017cna zaplanowa\u0107 dob\u00f3r urz\u0105dze\u0144, <a href=\"https:\/\/www.klarsan.pl\/uslugi\/montaz-i-serwis\/\">monta\u017c i serwis<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi biofilm wraca mimo kolejnych zabieg\u00f3w, <a href=\"https:\/\/www.klarsan.pl\/lp\/przemysl\/\">opisz problem w formularzu przemys\u0142owym<\/a>. Podaj miejsca wyst\u0119powania nalotu i warunki postoju. U\u0142atwi to odr\u00f3\u017cnienie problemu z chemi\u0105 od problemu z czyszczeniem lub przep\u0142ywem.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ograniczanie biofilmu w obiegu wody ch\u0142odniczej wymaga po\u0142\u0105czenia czyszczenia, w\u0142a\u015bciwego przep\u0142ywu i dobranego programu biob\u00f3jczego. Sama wymiana preparatu cz\u0119sto nie usuwa przyczyny nawrot\u00f3w. Problem mo\u017ce pozostawa\u0107 na powierzchni wymiennika, w osadzie lub rzadko u\u017cywanej ga\u0142\u0119zi instalacji. Dlatego ocenia si\u0119 nie tylko pr\u00f3bk\u0119 wody, lecz tak\u017ce miejsca, w kt\u00f3rych mikroorganizmy mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107. W skr\u00f3cie Biofilm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-330","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":331,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/330\/revisions\/331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}