{"id":353,"date":"2019-07-19T15:33:24","date_gmt":"2019-07-19T13:33:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/?page_id=353"},"modified":"2026-09-16T12:02:55","modified_gmt":"2026-09-16T10:02:55","slug":"biocydy-rodzaje-i-zastosowanie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/biocydy-rodzaje-i-zastosowanie\/","title":{"rendered":"Biocydy - rodzaje i zastosowanie"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Biocyd to preparat chemiczny z co najmniej jedn\u0105 substancj\u0105 czynn\u0105, kt\u00f3ry niszczy bakterie, glony i grzyby w wodzie albo hamuje ich wzrost; w uzdatnianiu wody stosuje si\u0119 go tam, gdzie mikroorganizmy tworz\u0105 biofilm i osady, przede wszystkim w obiegach ch\u0142odniczych, wie\u017cach ch\u0142odniczych, uk\u0142adach wody lodowej, p\u0142uczkach powietrza i instalacjach technologicznych.<\/strong> Dzieli si\u0119 je na utleniaj\u0105ce (chlor i jego zwi\u0105zki, dwutlenek chloru, brom, nadtlenek wodoru, ozon) i nieutleniaj\u0105ce (izotiazolinony, glutaraldehyd, czwartorz\u0119dowe zwi\u0105zki amoniowe, DBNPA, THPS). Biocyd dobiera si\u0119 do rodzaju uk\u0142adu, materia\u0142\u00f3w, temperatury, pH i wyniku bada\u0144 mikrobiologicznych, dozuje w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y lub uderzeniowy, a skuteczno\u015b\u0107 sprawdza pomiarami, bo \u017ale dobrany lub niedodozowany preparat tylko selekcjonuje odporne szczepy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">W skr\u00f3cie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Biofilm to \u015bluzowata warstwa bakterii, grzyb\u00f3w i glon\u00f3w na \u015bciankach instalacji; obni\u017ca wymian\u0119 ciep\u0142a w ch\u0142odnicach, powoduje korozj\u0119 mikrobiologiczn\u0105 pod osadem i chroni bakterie przed dezynfekcj\u0105, dlatego trudniej go usun\u0105\u0107 ni\u017c wolno p\u0142ywaj\u0105ce mikroorganizmy<\/li><li>Legionella rozwija si\u0119 w wodzie o temperaturze 20-50 \u00b0C, najszybciej w biofilmie i zastoju, a rozprzestrzenia si\u0119 z aerozolem z wie\u017c ch\u0142odniczych, prysznic\u00f3w i myjek; przypadki legionellozy z wie\u017c ch\u0142odniczych s\u0105 udokumentowane, dlatego obiegi otwarte wymagaj\u0105 programu biocydowego<\/li><li>Biocydy utleniaj\u0105ce dzia\u0142aj\u0105 szybko i szeroko, ale zu\u017cywaj\u0105 si\u0119 w reakcji z zanieczyszczeniami i koroduj\u0105 metale; nieutleniaj\u0105ce dzia\u0142aj\u0105 d\u0142u\u017cej i wybi\u00f3rczo, dlatego w programach kondycjonowania stosuje si\u0119 je przemiennie<\/li><li>Wprowadzanie biocyd\u00f3w do obrotu reguluje rozporz\u0105dzenie (UE) nr 528\/2012: preparat musi mie\u0107 pozwolenie dla danej grupy produktowej, a do wody pitnej wolno stosowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie \u015brodki dopuszczone do tego celu<\/li><li>Dezynfekcja ci\u0105g\u0142a ma\u0142ymi dawkami przez pomp\u0119 dozuj\u0105c\u0105 chroni instalacj\u0119, dezynfekcja uderzeniowa du\u017c\u0105 dawk\u0105 usuwa istniej\u0105cy biofilm; obie wymagaj\u0105 kontroli st\u0119\u017cenia i bada\u0144 mikrobiologicznych<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym jest biofilm i dlaczego zwyk\u0142a dezynfekcja go nie usuwa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biofilm, czyli b\u0142ona biologiczna, powstaje, gdy bakterie osiadaj\u0105 na \u015bciankach rur, wymiennik\u00f3w, zbiornik\u00f3w i wype\u0142nienia wie\u017c ch\u0142odniczych, a potem otaczaj\u0105 si\u0119 \u015bluzem z polisacharyd\u00f3w. W tej warstwie \u017cyj\u0105 razem bakterie, grzyby, glony i pierwotniaki, wymieniaj\u0105 sk\u0142adniki pokarmowe i chroni\u0105 si\u0119 nawzajem: \u015brodek dezynfekcyjny reaguje z zewn\u0119trzn\u0105 warstw\u0105 \u015bluzu i nie dociera do kom\u00f3rek w g\u0142\u0119bi. Dlatego woda w obiegu mo\u017ce mie\u0107 dobre wyniki bada\u0144, a instalacja nadal zarasta. Skutki biofilmu s\u0105 wymierne: warstwa o grubo\u015bci u\u0142amka milimetra obni\u017ca wymian\u0119 ciep\u0142a w ch\u0142odnicy bardziej ni\u017c kamie\u0144 o tej samej grubo\u015bci, pod biofilmem rozwijaj\u0105 si\u0119 bakterie redukuj\u0105ce siarczany, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 korozj\u0119 w\u017cerow\u0105, a oderwane p\u0142aty zatykaj\u0105 dysze i filtry. W obiegach wody ch\u0142odniczej biofilm jest te\u017c \u015brodowiskiem, w kt\u00f3rym namna\u017ca si\u0119 Legionella.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym s\u0105 biocydy i jak dzia\u0142aj\u0105<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biocyd to produkt biob\u00f3jczy: preparat zawieraj\u0105cy substancj\u0119 czynn\u0105, kt\u00f3ra niszczy organizmy szkodliwe lub hamuje ich rozw\u00f3j. W uzdatnianiu wody biocydy stosuje si\u0119 do wody ch\u0142odniczej, technologicznej, basenowej i pitnej, przy czym ka\u017cda grupa produktowa ma osobne pozwolenie. Mechanizm zale\u017cy od substancji: zwi\u0105zki utleniaj\u0105ce niszcz\u0105 \u015bciany kom\u00f3rkowe i enzymy przez utlenienie, aldehydy sieciuj\u0105 bia\u0142ka, czwartorz\u0119dowe zwi\u0105zki amoniowe rozbijaj\u0105 b\u0142ony kom\u00f3rkowe, izotiazolinony blokuj\u0105 enzymy oddechowe. Biocyd zaczyna dzia\u0142a\u0107, gdy jego st\u0119\u017cenie w wodzie przekroczy pr\u00f3g skuteczno\u015bci i utrzyma si\u0119 przez okre\u015blony czas kontaktu; za niska dawka nie zabija mikroorganizm\u00f3w, tylko selekcjonuje szczepy odporne, dlatego producent podaje dawk\u0119 i czas kontaktu, a u\u017cytkownik kontroluje st\u0119\u017cenie w obiegu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rodzaje biocyd\u00f3w do wody<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Biocydy utleniaj\u0105ce<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podchloryn sodu, dwutlenek chloru, zwi\u0105zki bromu, nadtlenek wodoru i ozon dzia\u0142aj\u0105 szybko i na szerokie spektrum mikroorganizm\u00f3w, a ich st\u0119\u017cenie \u0142atwo zmierzy\u0107. Wad\u0105 jest zu\u017cywanie si\u0119 w reakcji z zanieczyszczeniami organicznymi, amoniakiem i osadami oraz korozyjno\u015b\u0107 wobec stali i miedzi, przez co w obiegach otwartych dawkuje si\u0119 je razem z inhibitorami korozji. Dwutlenek chloru ma przewag\u0119 nad chlorem: dzia\u0142a w szerokim zakresie pH (6,5-9,5), przenika biofilm, nie tworzy chloramin i jest skuteczny wobec Legionelli, dlatego stosuje si\u0119 go w instalacjach ciep\u0142ej wody i systemach wody pitnej z dopuszczonych generator\u00f3w. Ozon i UV nie zostawiaj\u0105 w wodzie pozosta\u0142o\u015bci, wi\u0119c nie chroni\u0105 dalszych odcink\u00f3w instalacji i pracuj\u0105 jako bariera w jednym punkcie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Biocydy nieutleniaj\u0105ce<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Izotiazolinony, glutaraldehyd, DBNPA, THPS i czwartorz\u0119dowe zwi\u0105zki amoniowe dzia\u0142aj\u0105 wolniej, ale d\u0142u\u017cej utrzymuj\u0105 si\u0119 w obiegu, nie zu\u017cywaj\u0105 si\u0119 w reakcjach z zanieczyszczeniami i nie koroduj\u0105 metali. S\u0105 podstaw\u0105 program\u00f3w dla obieg\u00f3w zamkni\u0119tych i p\u00f3\u0142otwartych oraz uzupe\u0142nieniem biocyd\u00f3w utleniaj\u0105cych w wie\u017cach ch\u0142odniczych, gdzie stosuje si\u0119 je przemiennie, \u017ceby mikroorganizmy nie uodporni\u0142y si\u0119 na jeden mechanizm dzia\u0142ania. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich ma ograniczenia: glutaraldehyd nie dzia\u0142a przy wysokim pH, czwartorz\u0119dowe zwi\u0105zki amoniowe pieni\u0105 si\u0119 i wi\u0105\u017c\u0105 z anionowymi antyskalantami, DBNPA rozk\u0142ada si\u0119 szybko i nadaje si\u0119 do dawek uderzeniowych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Preparaty do wody pitnej<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do wody przeznaczonej do spo\u017cycia wolno stosowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie produkty dopuszczone do tej grupy: podchloryn sodu, dwutlenek chloru z generator\u00f3w lub preparat\u00f3w dwusk\u0142adnikowych mieszanych na miejscu, ozon oraz, jako metod\u0119 fizyczn\u0105, promieniowanie UV. Biocydy przemys\u0142owe do obieg\u00f3w ch\u0142odniczych nie maj\u0105 dopuszczenia do wody pitnej i nie mog\u0105 trafi\u0107 do instalacji, z kt\u00f3rej kto\u015b pije lub si\u0119 k\u0105pie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Biocydy w walce z Legionell\u0105<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Legionella namna\u017ca si\u0119 w wodzie o temperaturze 20-50 \u00b0C, w biofilmie i osadach, a zaka\u017cenie nast\u0119puje przez wdychanie aerozolu: z wie\u017c ch\u0142odniczych, skruber\u00f3w, prysznic\u00f3w, fontann i myjek. Wie\u017ce ch\u0142odnicze odpowiadaj\u0105 za najwi\u0119ksze ogniska legionellozy, dlatego ich obiegi wymagaj\u0105 sta\u0142ego programu biocydowego, czyszczenia wype\u0142nienia i bada\u0144 wody. W instalacjach ciep\u0142ej wody obiekt\u00f3w (szpitale, hotele, domy opieki) obowi\u0105zuj\u0105 badania na Legionell\u0119 z rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia w sprawie jako\u015bci wody przeznaczonej do spo\u017cycia, a po dodatnim wyniku stosuje si\u0119 dezynfekcj\u0119 termiczn\u0105, dwutlenek chloru lub monochloramin\u0119. Sam biocyd nie rozwi\u0105zuje problemu, je\u015bli w instalacji zostaj\u0105 martwe odcinki, zastoje i osady; program obejmuje wi\u0119c tak\u017ce p\u0142ukanie, usuni\u0119cie kamienia i korekt\u0119 temperatur. Szczeg\u00f3\u0142y opisujemy w artykule o <a href=\"\/wiedza\/usuwanie-legionelli\/\">usuwaniu Legionelli<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dezynfekcja ci\u0105g\u0142a czy uderzeniowa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dezynfekcja uderzeniowa<\/strong> polega na jednorazowym podaniu du\u017cej dawki skoncentrowanego biocydu, kt\u00f3ry rozpuszcza istniej\u0105cy biofilm i glony; stosuje si\u0119 j\u0105 przy uruchamianiu obiegu, po przestoju i po stwierdzeniu ska\u017cenia, a wykonuje ekipa serwisowa z zabezpieczeniem odp\u0142ywu, bo pop\u0142uczyny zawieraj\u0105 biocyd i oderwane osady. <strong>Dezynfekcja ci\u0105g\u0142a<\/strong> to ma\u0142e dawki dozowane pomp\u0105 do wody obiegowej lub uzupe\u0142niaj\u0105cej, proporcjonalnie do przep\u0142ywu, kt\u00f3re zapobiegaj\u0105 odbudowie biofilmu i nie obci\u0105\u017caj\u0105 materia\u0142\u00f3w instalacji. W praktyce \u0142\u0105czy si\u0119 obie: uderzenie na start i po ka\u017cdym sezonie, potem dozowanie ci\u0105g\u0142e z okresow\u0105 zmian\u0105 biocydu nieutleniaj\u0105cego. W realizacji z 2021 r. w zak\u0142adzie produkcyjnym w Bilczy KLARSAN przygotowa\u0142 wod\u0119 wodoci\u0105gow\u0105 do p\u00f3\u0142otwartego uk\u0142adu wody lodowej: filtracja mechaniczna, zmi\u0119kczanie w uk\u0142adzie dwukolumnowym, dozowanie inhibitora korozji i biocydu dla przep\u0142yw\u00f3w 2 i 3 m\u00b3\/h. W innym zak\u0142adzie dwa przemys\u0142owe zmi\u0119kczacze pracuj\u0105ce ca\u0142\u0105 dob\u0119 i uk\u0142ad dozowania inhibitor\u00f3w oraz biocyd\u00f3w chroni\u0105 obieg ch\u0142odniczy o wydajno\u015bci 2 m\u00b3\/h; tam, gdzie chodzi o barier\u0119 fizyczn\u0105, uzupe\u0142nieniem jest przemys\u0142owa lampa UV, jak w realizacji dla du\u017cego odbiorcy, w kt\u00f3rej dezynfekcja UV dope\u0142nia chlorowanie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak dobra\u0107 biocyd i program dozowania<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>rodzaj obiegu: otwarty (wie\u017ca ch\u0142odnicza), p\u00f3\u0142otwarty, zamkni\u0119ty, p\u0142uczka powietrza, woda technologiczna, basen, woda pitna; ka\u017cdy ma inn\u0105 grup\u0119 dopuszczonych produkt\u00f3w<\/li><li>badania mikrobiologiczne wody obiegowej: og\u00f3lna liczba bakterii, obecno\u015b\u0107 Legionelli w obiegach z aerozolem, glony w uk\u0142adach o\u015bwietlonych; stan biofilmu oceniany na wype\u0142nieniu, w zbiornikach i na kuponach testowych<\/li><li>parametry wody: pH, temperatura, twardo\u015b\u0107, zawarto\u015b\u0107 amoniaku i zwi\u0105zk\u00f3w organicznych, kt\u00f3re zu\u017cywaj\u0105 biocydy utleniaj\u0105ce<\/li><li>materia\u0142y instalacji i zgodno\u015b\u0107 z pozosta\u0142\u0105 chemi\u0105: inhibitory korozji, antyskalanty, dyspergatory; cz\u0119\u015b\u0107 biocyd\u00f3w reaguje z anionowymi preparatami<\/li><li>spos\u00f3b dozowania: pompa dozuj\u0105ca sterowana wodomierzem lub przep\u0142ywomierzem, zbiornik preparatu z tac\u0105, zabezpieczenie przed cofni\u0119ciem, alarm poziomu<\/li><li>kontrola: pomiar st\u0119\u017cenia biocydu utleniaj\u0105cego (chlor wolny, ClO2) codziennie lub online, dawki nieutleniaj\u0105cego wed\u0142ug harmonogramu, badania mikrobiologiczne co miesi\u0105c, dokumentacja dawek i wynik\u00f3w dla nadzoru sanitarnego<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Program biocydowy jest cz\u0119\u015bci\u0105 kondycjonowania obiegu razem z <a href=\"\/wiedza\/inhibitory-korozji-rodzaje-i-zastosowanie\/\">inhibitorem korozji<\/a> i <a href=\"\/wiedza\/antyskalanty-rodzaje-i-zastosowanie\/\">antyskalantem<\/a>, bo osad kamienia i korozji daje biofilmowi schronienie. Bez odsalania, filtracji bocznikowej i czyszczenia wype\u0142nienia sam biocyd dzia\u0142a kr\u00f3tko.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najcz\u0119stsze pytania o biocydy<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy biocydy s\u0105 bezpieczne dla ludzi?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W obiegach ch\u0142odniczych i technologicznych st\u0119\u017cenia robocze s\u0105 niskie, a woda nie jest przeznaczona do spo\u017cycia; zagro\u017ceniem jest kontakt ze skoncentrowanym preparatem podczas dozowania i aerozol z obiegu, dlatego obs\u0142uga pracuje w \u015brodkach ochrony, a wie\u017ce ch\u0142odnicze maj\u0105 program przeciw Legionelli. Do wody pitnej wolno stosowa\u0107 tylko produkty dopuszczone do tej grupy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy lampa UV zast\u0119puje biocyd?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie w obiegu ch\u0142odniczym. UV dezynfekuje wod\u0119 przep\u0142ywaj\u0105c\u0105 przez reaktor i nie zostawia pozosta\u0142o\u015bci, wi\u0119c nie chroni wype\u0142nienia wie\u017cy, zbiornik\u00f3w ani rur przed biofilmem. Jest dobr\u0105 barier\u0105 na wodzie uzupe\u0142niaj\u0105cej i w instalacjach wody pitnej, gdzie nie wolno dozowa\u0107 chemii.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak cz\u0119sto zmienia\u0107 biocyd?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W programach dla wie\u017c ch\u0142odniczych biocyd nieutleniaj\u0105cy zmienia si\u0119 na preparat o innym mechanizmie dzia\u0142ania co kilka miesi\u0119cy albo dawkuje przemiennie dwa produkty, \u017ceby zapobiec selekcji szczep\u00f3w odpornych. O zmianie decyduj\u0105 wyniki bada\u0144 mikrobiologicznych i stan wype\u0142nienia, nie kalendarz.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ile kosztuje program biocydowy dla obiegu ch\u0142odniczego?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koszt zale\u017cy od obj\u0119to\u015bci obiegu i uzupe\u0142niania wody, rodzaju biocyd\u00f3w, sposobu dozowania (r\u0119czne czy pompy sterowane), zakresu kontroli laboratoryjnej i tego, czy program obejmuje te\u017c inhibitor i antyskalant. Wycen\u0119 przygotowujemy po analizie wody obiegowej, badaniu mikrobiologicznym i bilansie obiegu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dob\u00f3r biocyd\u00f3w i kondycjonowania wody<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wykonujemy <a href=\"\/uslugi\/analiza-wody\/\">analiz\u0119 wody<\/a> obiegowej i badania mikrobiologiczne, oceniamy uk\u0142ad i materia\u0142y, dobieramy biocydy ze <a href=\"\/przemysl\/korekta-chemiczna\/srodki-chemiczne\/\">\u015brodk\u00f3w chemicznych do wody przemys\u0142owej<\/a> razem z <a href=\"\/przemysl\/korekta-chemiczna\/zestawy-dozujace\/\">zestawami dozuj\u0105cymi<\/a> lub <a href=\"\/przemysl\/lampy-bakteriobojcze\/\">lamp\u0105 UV<\/a> jako barier\u0105 fizyczn\u0105, a nast\u0119pnie prowadzimy <a href=\"\/uslugi\/montaz-i-serwis\/\">serwis<\/a> z kontrol\u0105 st\u0119\u017ce\u0144 i badaniami. Powi\u0105zane tematy: <a href=\"\/wiedza\/obiegi-wody-chlodniczej-a-biofilm\/\">biofilm w obiegach ch\u0142odniczych<\/a> i <a href=\"\/wiedza\/dozowanie-srodkow-chemicznych-na-czym-polega\/\">dozowanie \u015brodk\u00f3w chemicznych<\/a>. Dane obiegu mo\u017cesz przekaza\u0107 przez stron\u0119 o <a href=\"\/lp\/przemysl\/\">przemys\u0142owych stacjach uzdatniania wody<\/a>, a przy dodatnim wyniku na Legionell\u0119 przez stron\u0119 o <a href=\"\/lp\/legionella\/\">usuwaniu Legionelli z instalacji<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biocyd to preparat chemiczny z co najmniej jedn\u0105 substancj\u0105 czynn\u0105, kt\u00f3ry niszczy bakterie, glony i grzyby w wodzie albo hamuje ich wzrost; w uzdatnianiu wody stosuje si\u0119 go tam, gdzie mikroorganizmy tworz\u0105 biofilm i osady, przede wszystkim w obiegach ch\u0142odniczych, wie\u017cach ch\u0142odniczych, uk\u0142adach wody lodowej, p\u0142uczkach powietrza i instalacjach technologicznych. Dzieli si\u0119 je na utleniaj\u0105ce [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-353","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/353","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=353"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/353\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":354,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/353\/revisions\/354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}