{"id":373,"date":"2019-07-19T15:27:06","date_gmt":"2019-07-19T13:27:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/?page_id=373"},"modified":"2026-09-16T12:02:06","modified_gmt":"2026-09-16T10:02:06","slug":"jak-dziala-odzelaziacz-wody","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/jak-dziala-odzelaziacz-wody\/","title":{"rendered":"Jak dzia\u0142a od\u017celaziacz wody?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Od\u017celaziacz wody dzia\u0142a w trzech krokach: utlenia rozpuszczone w wodzie \u017celazo dwuwarto\u015bciowe do nierozpuszczalnego wodorotlenku \u017celaza tr\u00f3jwarto\u015bciowego, zatrzymuje wytr\u0105cone cz\u0105stki na z\u0142o\u017cu filtracyjnym w butli ci\u015bnieniowej, a co kilka dni wyp\u0142ukuje osad do kanalizacji podczas p\u0142ukania wstecznego.<\/strong> Tlen do utleniania pochodzi z powietrza (napowietrzanie zw\u0119\u017ck\u0105 przed hydroforem albo w komorze spr\u0119\u017conego powietrza wbudowanej w urz\u0105dzenie) lub z regenerantu chemicznego na z\u0142o\u017cu typu Greensand. Wyb\u00f3r wersji zale\u017cy od st\u0119\u017cenia \u017celaza i manganu, odczynu pH, typu hydroforu i zapotrzebowania na wod\u0119, dlatego dob\u00f3r zaczyna si\u0119 od analizy wody, nie od katalogu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">W skr\u00f3cie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u017belazo w wodzie ze studni jest rozpuszczone i niewidoczne; barwa i osad pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero po kontakcie z powietrzem, dlatego od\u017celaziacz najpierw celowo utlenia \u017celazo, a dopiero potem je filtruje<\/li><li>Budowa jest zawsze taka sama: butla ci\u015bnieniowa ze z\u0142o\u017cem na warstwie \u017cwiru, g\u0142owica steruj\u0105ca na g\u00f3rze, rura dystrybucyjna w \u015brodku; r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142o tlenu i rodzaj z\u0142o\u017ca<\/li><li>Trzy warianty: z napowietrzaniem zewn\u0119trznym (zw\u0119\u017cka i hydrofor bezprzeponowy, do wysokich st\u0119\u017ce\u0144 \u017celaza, 3-5 mg\/l i wi\u0119cej), z wbudowan\u0105 komor\u0105 spr\u0119\u017conego powietrza (wsp\u00f3\u0142pracuje z hydroforem przeponowym, do oko\u0142o 2 mg\/l) oraz na z\u0142o\u017cu Greensand regenerowanym nadmanganianem potasu (do oko\u0142o 10 mg\/l, pH powy\u017cej 6,8)<\/li><li>P\u0142ukanie wsteczne wod\u0105 co kilka dni wymaga pompy o odpowiedniej wydajno\u015bci i odp\u0142ywu do kanalizacji; za s\u0142aba pompa to najcz\u0119stsza przyczyna zarastania z\u0142o\u017ca<\/li><li>Od\u017celaziacz nie zmi\u0119kcza wody i nie usuwa bakterii, dlatego przy twardej wodzie stoi przed zmi\u0119kczaczem, a przy wodzie ze studni przed lamp\u0105 UV<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego \u017celazo trzeba najpierw utleni\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W wodach podziemnych \u017celazo wyst\u0119puje w formie rozpuszczonej, na drugim stopniu utlenienia, najcz\u0119\u015bciej jako wodorow\u0119glan i siarczan \u017celaza dwuwarto\u015bciowego. Taka woda w studni jest klarowna. Po nape\u0142nieniu wanny lub po kilku godzinach w naczyniu kontakt z tlenem utlenia \u017celazo do tr\u00f3jwarto\u015bciowego, kt\u00f3re wytr\u0105ca si\u0119 jako rdzawy wodorotlenek: st\u0105d m\u0119tno\u015b\u0107, br\u0105zowa barwa, zacieki na armaturze i plamy na praniu. Rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia w sprawie jako\u015bci wody przeznaczonej do spo\u017cycia dopuszcza najwy\u017cej 0,2 mg \u017celaza na litr; w wodach ze studni w Polsce spotyka si\u0119 st\u0119\u017cenia kilku, a nawet kilkunastu miligram\u00f3w na litr. Filtr mechaniczny nie zatrzymuje \u017celaza rozpuszczonego, bo nie ma czego zatrzyma\u0107. Od\u017celaziacz robi wi\u0119c celowo to, co w wannie dzieje si\u0119 przypadkiem: utlenia \u017celazo w kontrolowanych warunkach i zatrzymuje wytr\u0105cony osad na z\u0142o\u017cu, zanim woda trafi do instalacji. Ten sam mechanizm dotyczy manganu, kt\u00f3ry utlenia si\u0119 trudniej i wymaga wy\u017cszego pH lub z\u0142o\u017ca katalitycznego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak jest zbudowany od\u017celaziacz wody<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"\/dom\/odzelaziacze-i-odmanganiacze\/\">Od\u017celaziacz wody<\/a> to butla ci\u015bnieniowa z tworzywa wzmocnionego w\u0142\u00f3knem szklanym (w przemy\u015ble tak\u017ce ze stali z pow\u0142ok\u0105 dopuszczon\u0105 do wody pitnej), wype\u0142niona z\u0142o\u017cem filtracyjnym na warstwie \u017cwiru podtrzymuj\u0105cego. Na g\u00f3rze siedzi g\u0142owica steruj\u0105ca, kt\u00f3ra kieruje wod\u0119 na z\u0142o\u017ce w trybie pracy i odwraca przep\u0142yw podczas p\u0142ukania; w domu jest to zwykle g\u0142owica automatyczna, zasilana z gniazda 230 V, uruchamiaj\u0105ca p\u0142ukanie o ustawionej godzinie w nocy. Woda wchodzi g\u00f3r\u0105, przep\u0142ywa przez z\u0142o\u017ce w d\u00f3\u0142, a oczyszczona wraca rur\u0105 dystrybucyjn\u0105 w \u015brodku butli do instalacji. Zale\u017cnie od wersji przed od\u017celaziaczem stoi napowietrzacz i hydrofor bezprzeponowy albo komora spr\u0119\u017conego powietrza jest wbudowana w urz\u0105dzenie, a przy z\u0142o\u017cu Greensand obok butli stoi zbiornik na roztw\u00f3r regenerantu. Przed g\u0142owic\u0105 montuje si\u0119 filtr mechaniczny, kt\u00f3ry zatrzymuje piasek ze studni i chroni mechanizm zaworu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Trzy etapy od\u017celaziania<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Utlenianie przeprowadza \u017celazo z formy rozpuszczonej w nierozpuszczaln\u0105. Z tlenem z powietrza reakcja przebiega w dw\u00f3ch krokach: wodorow\u0119glan \u017celaza dwuwarto\u015bciowego hydrolizuje do wodorotlenku \u017celaza dwuwarto\u015bciowego i dwutlenku w\u0119gla, a ten wodorotlenek utlenia si\u0119 tlenem do wodorotlenku \u017celaza tr\u00f3jwarto\u015bciowego, kt\u00f3ry jest praktycznie nierozpuszczalny. Napowietrzanie usuwa przy tym z wody dwutlenek w\u0119gla, siarkowod\u00f3r i metan, nieznacznie podnosi pH i tworzy warunki, w kt\u00f3rych bakterie \u017celaziste nie maj\u0105 czego je\u015b\u0107. Filtracja zatrzymuje wytr\u0105cone cz\u0105stki w z\u0142o\u017cu: na z\u0142o\u017cach katalitycznych dodatkowo powierzchnia ziaren przyspiesza utlenianie, wi\u0119c \u017celazo i mangan wytr\u0105caj\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio na z\u0142o\u017cu. P\u0142ukanie wsteczne odwraca kierunek przep\u0142ywu, rozlu\u017ania z\u0142o\u017ce i wyp\u0142ukuje osad do kanalizacji; jego cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, zwykle co 2-7 dni, zale\u017cy od st\u0119\u017cenia \u017celaza i zu\u017cycia wody. Bez p\u0142ukania z\u0142o\u017ce zbija si\u0119 w bry\u0142\u0119, ro\u015bnie op\u00f3r, a \u017celazo zaczyna przebija\u0107 do instalacji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rodzaje od\u017celaziaczy i jak dzia\u0142aj\u0105<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Od\u017celaziacz z napowietrzaniem zewn\u0119trznym<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To pierwszy wyb\u00f3r przy wysokich st\u0119\u017ceniach \u017celaza, 3-5 mg\/l i wi\u0119cej, siarkowodorze w wodzie i du\u017cym zapotrzebowaniu.<\/strong> Woda ze studni przechodzi przez zw\u0119\u017ck\u0119 Venturiego, kt\u00f3ra zasysa powietrze, trafia do <a href=\"\/dom\/stacje-do-napowietrzania\/\">hydroforu bezprzeponowego<\/a>, gdzie ma czas na kontakt z tlenem i pierwsze utlenianie, a potem na z\u0142o\u017ce od\u017celaziacza, na przyk\u0142ad Ecoperla Sanitower lub Ironitower, gdzie \u017celazo i mangan wytr\u0105caj\u0105 si\u0119 i zostaj\u0105 zatrzymane. Z\u0142o\u017ce p\u0142ucze si\u0119 wy\u0142\u0105cznie wod\u0105, bez regenerant\u00f3w. Warunkiem jest hydrofor bezprzeponowy, bo w przeponowym woda nie styka si\u0119 z poduszk\u0105 powietrzn\u0105; uk\u0142ad zajmuje wi\u0119cej miejsca, ale daje najpewniejszy efekt. Gdy st\u0119\u017cenia s\u0105 bardzo wysokie, jeden stopie\u0144 nie wystarcza: w domu jednorodzinnym w Sochaczewie (2020 r.) KLARSAN zastosowa\u0142 napowietrzanie i dwa od\u017celaziacze Ecoperla Sanitower w uk\u0142adzie szeregowym, wi\u0119kszy usuwa g\u0142\u00f3wny \u0142adunek \u017celaza i manganu, mniejszy doczyszcza wod\u0119. Dla pi\u0119cioosobowej rodziny z \u017celazem, manganem, twardo\u015bci\u0105 i ryzykiem mikrobiologicznym powsta\u0142a stacja z od\u017celaziaczem Ecoperla Sanitower L z 90 l z\u0142o\u017ca po napowietrzaniu i hydroforze ocynkowanym, zmi\u0119kczaczem Ecoperla Softower i lamp\u0105 UV TMA.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Od\u017celaziacz z wbudowan\u0105 komor\u0105 spr\u0119\u017conego powietrza<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To rozwi\u0105zanie dla domu, w kt\u00f3rym pracuje ju\u017c hydrofor przeponowy i nie ma miejsca na osobny napowietrzacz, przy \u017celazie do oko\u0142o 2 mg\/l.<\/strong> W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci butli urz\u0105dzenie utrzymuje poduszk\u0119 spr\u0119\u017conego powietrza; woda przep\u0142ywa przez ni\u0105, nasyca si\u0119 tlenem, a na z\u0142o\u017cu katalitycznym poni\u017cej \u017celazo i mangan utleniaj\u0105 si\u0119 i wytr\u0105caj\u0105. Podczas p\u0142ukania g\u0142owica odtwarza poduszk\u0119 powietrza i wyp\u0142ukuje osad; regeneracja tak\u017ce odbywa si\u0119 sam\u0105 wod\u0105. Przyk\u0142adem s\u0105 Ecoperla Oxytower i Erie Oxydizer. W Legnicy (2019 r.) KLARSAN usun\u0105\u0142 \u017celazo, mangan i siarkowod\u00f3r z wody ze studni od\u017celaziaczem <a href=\"\/dom\/odzelaziacze-i-odmanganiacze\/usuwanie-zelaza-i-manganu-bez-napowietrzania\/\">Ecoperla Oxytower z wbudowan\u0105 komor\u0105 spr\u0119\u017conego powietrza<\/a> bez wymiany istniej\u0105cego hydroforu przeponowego; za nim filtr Atlas Filtri Sanic BX chroni g\u0142owice, a zmi\u0119kczacz Ecoperla Softower usuwa twardo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Od\u017celaziacz na z\u0142o\u017cu Greensand<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Z\u0142o\u017ce Greensand wybiera si\u0119, gdy opr\u00f3cz \u017celaza trzeba usun\u0105\u0107 du\u017co manganu, a woda ma pH powy\u017cej 6,8; radzi sobie ze st\u0119\u017ceniami \u017celaza do oko\u0142o 10 mg\/l.<\/strong> Z\u0142o\u017ce to glaukonit, minera\u0142 pokryty warstw\u0105 tlenk\u00f3w manganu, kt\u00f3r\u0105 regeneruje roztw\u00f3r nadmanganianu potasu. Pow\u0142oka utlenia rozpuszczone \u017celazo i mangan przy przep\u0142ywie wody, wytr\u0105cone tlenki zostaj\u0105 na z\u0142o\u017cu, a gdy zdolno\u015b\u0107 utleniaj\u0105ca pow\u0142oki si\u0119 wyczerpie, g\u0142owica przepuszcza przez z\u0142o\u017ce regenerant ze zbiornika obok butli i p\u0142ucze z\u0142o\u017ce wod\u0105. Wersja ta nie potrzebuje napowietrzania ani hydroforu bezprzeponowego, za to wymaga dosypywania nadmanganianu i kontroli jego poziomu, a pop\u0142uczyny s\u0105 zabarwione. Wi\u0119cej o z\u0142o\u017cach w opisie <a href=\"\/komponenty\/zloza-filtracyjne\/zloza-odzelaziajace\/\">z\u0142\u00f3\u017c od\u017celaziaj\u0105cych<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co decyduje o doborze od\u017celaziacza<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>analiza wody: \u017celazo, mangan, pH, utlenialno\u015b\u0107, zasadowo\u015b\u0107, jon amonowy, siarkowod\u00f3r; sama barwa nie m\u00f3wi, ile \u017celaza jest w wodzie ani czy towarzyszy mu mangan<\/li><li>typ hydroforu: bezprzeponowy pozwala na napowietrzanie zewn\u0119trzne, przeponowy wymusza komor\u0119 spr\u0119\u017conego powietrza albo Greensand<\/li><li>wydajno\u015b\u0107 pompy: p\u0142ukanie wsteczne potrzebuje przep\u0142ywu wi\u0119kszego ni\u017c zwyk\u0142y pob\u00f3r wody, a za s\u0142aba pompa nie rozlu\u017ani z\u0142o\u017ca<\/li><li>zapotrzebowanie na wod\u0119 i liczba mieszka\u0144c\u00f3w: od nich zale\u017cy ilo\u015b\u0107 z\u0142o\u017ca i \u015brednica butli<\/li><li>odp\u0142yw pop\u0142uczyn i gniazdo 230 V w miejscu monta\u017cu; przy szambie obj\u0119to\u015b\u0107 pop\u0142uczyn trzeba uwzgl\u0119dni\u0107<\/li><li>kolejne etapy: zmi\u0119kczacz przy twardej wodzie, lampa UV przy wodzie ze studni, kolumna w\u0119glowa przy zapachu<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najcz\u0119stsze pytania o od\u017celaziacz wody<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy od\u017celaziacz usuwa te\u017c mangan?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak, ka\u017cda z trzech wersji usuwa \u017celazo i mangan, ale mangan utlenia si\u0119 trudniej: potrzebuje pH powy\u017cej 7 albo z\u0142o\u017ca katalitycznego. Przy wysokim manganie i niskim pH wybiera si\u0119 z\u0142o\u017ce Greensand lub uk\u0142ad z korekt\u0105 pH. Szczeg\u00f3\u0142y w artykule <a href=\"\/wiedza\/jak-usunac-mangan-z-wody\/\">jak usun\u0105\u0107 mangan z wody<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ile wody zu\u017cywa p\u0142ukanie od\u017celaziacza?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zale\u017cy od ilo\u015bci z\u0142o\u017ca i ustawie\u0144 g\u0142owicy; producent podaje obj\u0119to\u015b\u0107 i cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 w specyfikacji. Domowy od\u017celaziacz p\u0142ucze si\u0119 co kilka dni, a ka\u017cde p\u0142ukanie to zwykle kilkaset litr\u00f3w. Przy szambie warto to przeliczy\u0107 przed monta\u017cem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy od\u017celaziacz mo\u017cna zamontowa\u0107 przy hydroforze przeponowym?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak, wersja z wbudowan\u0105 komor\u0105 spr\u0119\u017conego powietrza lub na z\u0142o\u017cu Greensand wsp\u00f3\u0142pracuje z hydroforem przeponowym. Napowietrzanie zewn\u0119trzne zw\u0119\u017ck\u0105 wymaga hydroforu bezprzeponowego, w kt\u00f3rym woda ma kontakt z powietrzem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ile kosztuje od\u017celaziacz wody i jego utrzymanie?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cena zale\u017cy od wersji, ilo\u015bci z\u0142o\u017ca i tego, czy potrzebny jest napowietrzacz z hydroforem bezprzeponowym. Utrzymanie to woda na p\u0142ukanie, pr\u0105d dla g\u0142owicy, przy Greensand tak\u017ce nadmanganian potasu, a z\u0142o\u017ce wymienia si\u0119 po kilku latach. Wycen\u0119 przygotowujemy po analizie wody i ustaleniu zapotrzebowania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dob\u00f3r od\u017celaziacza wody<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wykonujemy <a href=\"\/uslugi\/analiza-wody\/\">analiz\u0119 wody<\/a> ze studni, w razie potrzeby testujemy wod\u0119 na konkretnym z\u0142o\u017cu, dobieramy wersj\u0119 od\u017celaziacza do st\u0119\u017ce\u0144, pH i hydroforu, a po <a href=\"\/uslugi\/montaz-i-serwis\/\">monta\u017cu<\/a> ustawiamy p\u0142ukanie i serwisujemy urz\u0105dzenie. Sprawd\u017a, <a href=\"\/wiedza\/kiedy-potrzebny-jest-odzelaziacz-wody\/\">kiedy od\u017celaziacz jest potrzebny<\/a>, <a href=\"\/wiedza\/jaki-odzelaziacz-wody-wybrac\/\">jaki od\u017celaziacz wybra\u0107<\/a> i <a href=\"\/wiedza\/jak-usunac-zelazo-z-wody\/\">jakie s\u0105 inne sposoby usuwania \u017celaza<\/a>, albo prze\u015blij wynik badania wody przez stron\u0119 o <a href=\"\/lp\/zelazo\/\">usuwaniu \u017celaza z wody ze studni<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od\u017celaziacz wody dzia\u0142a w trzech krokach: utlenia rozpuszczone w wodzie \u017celazo dwuwarto\u015bciowe do nierozpuszczalnego wodorotlenku \u017celaza tr\u00f3jwarto\u015bciowego, zatrzymuje wytr\u0105cone cz\u0105stki na z\u0142o\u017cu filtracyjnym w butli ci\u015bnieniowej, a co kilka dni wyp\u0142ukuje osad do kanalizacji podczas p\u0142ukania wstecznego. Tlen do utleniania pochodzi z powietrza (napowietrzanie zw\u0119\u017ck\u0105 przed hydroforem albo w komorze spr\u0119\u017conego powietrza wbudowanej w urz\u0105dzenie) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-373","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=373"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":374,"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/373\/revisions\/374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klarsan.pl\/wiedza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}