Baza wiedzy

Czy gastronomia wymaga specjalnych parametrów wody?

W tym artykule
  1. W skrócie
  2. Źródła wody do gastronomii
  3. Co rzeczywiście daje uzdatnianie wody w gastronomii?
  4. Jakie parametry wody mają znaczenie dla kuchni?
  5. Jak dopasować wodę do poszczególnych urządzeń?
  6. Uzdatnianie przy urządzeniu czy na całą instalację?
  7. Od czego zacząć dobór parametrów wody?
  8. Najczęstsze pytania o parametry wody w gastronomii
  9. Dobór urządzeń do wody w gastronomii

Gastronomia potrzebuje wody bezpiecznej dla żywności, a dodatkowo dopasowanej do ekspresów, pieców, zmywarek i sposobu przygotowania napojów. Spełnienie wymagań dla wody pitnej nie rozstrzyga jeszcze, czy na kieliszkach pozostaną zacieki albo w bojlerze będzie narastał kamień. Ten sam lokal może potrzebować kilku różnych sposobów przygotowania wody. Dobór zaczyna się od jej badania i instrukcji urządzeń, które ma zasilać.

W skrócie

  • Woda do przygotowywania żywności i lodu do napojów musi być bezpieczna. Filtr poprawiający smak nie zastępuje kontroli sanitarnej
  • Parametry dla zmywarki sprawdza się w instrukcji jej konkretnego modelu. Oprócz twardości znaczenie ma zawartość soli, które mogą pozostać na naczyniach po wyschnięciu
  • Zmiękczanie ogranicza kamień, ale sole pozostające w wodzie mogą nadal tworzyć zacieki na szkle
  • Ekspres, piec i zmywarka mogą wymagać osobnych stopni uzdatniania. Całkowite odsolenie nie jest uniwersalnym celem dla każdego urządzenia
  • Filtry dobiera się również do chwilowego poboru wody. Dobowe zużycie nie pokazuje, co dzieje się podczas największego ruchu

Źródła wody do gastronomii

Restauracja korzystająca z wodociągu zaczyna od aktualnych informacji dostawcy oraz sprawdzenia wody w swoim lokalu. Po drodze znajdują się przyłącze, wewnętrzne rury, armatura i ewentualne zbiorniki. Gdy smak, barwa lub zapach zmieniają się dopiero przy jednym kranie, trzeba sprawdzić także ten fragment instalacji. Zakup większego filtra na wejściu może nie usunąć miejscowej przyczyny.

Przy własnym ujęciu zakres oceny jest szerszy. Potrzebne są odpowiednio dobrane badania fizykochemiczne i mikrobiologiczne oraz rozpoznanie warunków poboru. Wodę uzdatnia się pod kątem stwierdzonych problemów. Nie można z góry założyć, że każda studnia potrzebuje identycznego zestawu urządzeń, ani oceniać jej bezpieczeństwa na podstawie przejrzystości.

Rozporządzenie (WE) nr 852/2004, załącznik II, rozdział VII wymaga zaopatrzenia w wodę pitną tam, gdzie jest to potrzebne do ochrony żywności przed zanieczyszczeniem. Obejmuje także lód mający kontakt z żywnością. Zatem kostkarka i punkt nalewania karafek należą do tej samej rozmowy o higienie co kuchnia.

Nie należy utożsamiać zamontowania filtra ze stałym potwierdzeniem bezpieczeństwa wody. Podczas komunikatu o ograniczeniu jej używania obowiązują zalecenia właściwych służb i dostawcy. Wkład węglowy czy zmiękczacz nie daje podstaw do ich pominięcia. Procedura lokalu powinna obejmować także urządzenia podłączone do sieci, w tym ekspres i kostkarkę.

Co rzeczywiście daje uzdatnianie wody w gastronomii?

Najłatwiej ocenić korzyści, zaczynając od konkretnej straty. Ile czasu obsługa poświęca na polerowanie szkła? Jak często wracają osady w bojlerze? Czy smak wody jest wyczuwalny w napoju? Tak postawione pytania pozwalają ustalić cel inwestycji i później sprawdzić jej wynik.

Ograniczenie odkładania kamienia pomaga utrzymać sprawność ogrzewania i drożność przewodów. Dobór chemii myjącej do przygotowanej wody może poprawić jakość mycia. Usunięcie niepożądanego zapachu ułatwia zachowanie powtarzalnego smaku napojów. Nie oznacza to jednak gwarancji bezawaryjności ani z góry określonej oszczędności energii i detergentów.

Wynik zależy również od temperatur, programu urządzenia, obciążenia i obsługi. Dlatego przed montażem dobrze zapisać zużycie środków, liczbę cykli oraz przyczyny interwencji serwisu. Po uruchomieniu można porównać podobne okresy pracy. Sama niższa twardość jest wynikiem technicznym, a dopiero mniej poprawek i przestojów pokazuje korzyść organizacyjną.

Jakie parametry wody mają znaczenie dla kuchni?

Twardość ogólna opisuje przede wszystkim zawartość wapnia i magnezu. Zasadowość określa zdolność wody do neutralizowania kwasów i wiąże się zwykle z wodorowęglanami. To dwa różne wyniki. Przy doborze filtra do kawy czy dekarbonizacji nie należy zastępować jednego drugim. Więcej wyjaśniamy w poradniku o dekarbonizacji wody.

Przewodność elektryczna pomaga ocenić ilość rozpuszczonych jonów. Jest przydatna przy rozpoznawaniu zacieków i kontroli odsalania. Nie wskazuje jednak, jakie substancje znajdują się w wodzie, ani czy jest ona bezpieczna mikrobiologicznie. Kieszonkowy miernik TDS nie zastąpi potrzebnych badań laboratoryjnych.

Sprawdza się również parametry wymienione w instrukcji odbiornika, na przykład chlorki, chlor czy krzemionkę. Chlor używany do dezynfekcji i chlorki to różne oznaczenia. Filtr węglowy dobrany do redukcji chloru nie rozwiązuje automatycznie problemu podwyższonej zawartości chlorków. Pomylenie tych pojęć może prowadzić do wyboru niewłaściwej technologii.

Jak dopasować wodę do poszczególnych urządzeń?

Zmywarka i mycie szkła

Zmiękczacze wody pomagają chronić zmywarkę przed kamieniem. Docelową twardość ustala się według instrukcji konkretnego modelu, a po montażu sprawdza pomiarem przy urządzeniu. Gdy problemem są zacieki, trzeba ocenić również przewodność i warunki płukania. Dla kieliszków istotna jest ilość soli pozostających po wyschnięciu kropli. Warto więc osobno ustalić wymagania ochrony maszyny i oczekiwany wygląd szkła, zanim dobierzemy kolejne urządzenie uzdatniające.

Ekspres i przygotowanie napojów

Odwrócona osmoza może stanowić część przygotowania wody do napojów, jeśli potrzebne jest ograniczenie mineralizacji. Wodę po membranie trzeba jednak dopasować do wymagań ekspresu i receptury. Alternatywą bywa wkład redukujący twardość węglanową. Decyzji nie podejmuje się wyłącznie na podstawie smaku próbki wody ani samej nazwy filtra.

Piec konwekcyjno-parowy i kostkarka

Filtry mechaniczne mogą zatrzymywać cząstki zagrażające zaworom i dyszom, ale nie zmniejszają zawartości rozpuszczonych soli. Piec może potrzebować dalszego uzdatniania zgodnego z instrukcją. W kostkarce znaczenie mają także proces zamrażania i czystość urządzenia. Nie można obiecać przejrzystego lodu tylko na podstawie montażu osmozy.

Uzdatnianie przy urządzeniu czy na całą instalację?

Układ centralny ma sens, gdy podobny problem dotyczy wielu odbiorników. Może ograniczać twardość albo zatrzymywać osady na wejściu. Rozwiązanie punktowe przygotowuje wodę dla wybranej maszyny. Często najbardziej uzasadnione jest połączenie obu sposobów: wspólna ochrona instalacji oraz dodatkowy stopień przy urządzeniu o bardziej wymagających parametrach.

Przykładem szerszego zakresu prac jest wieloetapowa stacja dla obiektu hotelowego o wydajności 5 m³/h. Zastosowano tam redukcję żelaza i manganu oraz zmiękczanie. Ten opis pokazuje konieczność uporządkowania problemów wody wejściowej. Nie oznacza, że taka wydajność lub konfiguracja będzie właściwa dla każdej restauracji.

Przy planowaniu centrali sprawdzamy także miejsce na urządzenia, kanalizację, zasilanie i dostęp serwisowy. Regeneracja zmiękczacza lub wymiana wkładu nie powinna zaskakiwać personelu w godzinach największego ruchu. Jeśli lokal nie może przerwać poboru przygotowanej wody, trzeba uwzględnić to już podczas doboru układu.

Od czego zacząć dobór parametrów wody?

Przygotuj wyniki badań oraz listę urządzeń z modelami. Dodaj godziny pracy, dobowe zużycie i sytuacje, w których kilka odbiorników pobiera wodę równocześnie. Pomocne są zdjęcia osadów i informacje z dotychczasowych napraw. Dzięki temu rozmowa dotyczy realnego problemu, a nie ogólnego zakupu „lepszego filtra”.

Przepływ chwilowy i objętość między wymianami to różne wielkości. Wkład o dużej pojemności może mieć zbyt małą przepustowość podczas napełniania urządzenia. Z kolei filtr o odpowiednim przepływie może szybko wyczerpać zdolność uzdatniania przy intensywnej pracy. Oba warunki trzeba spełnić jednocześnie i sprawdzić przy odbiorze instalacji.

Najczęstsze pytania o parametry wody w gastronomii

Czy woda wodociągowa wymaga dodatkowego filtra?

Nie zawsze. O potrzebie uzdatniania decydują wyniki w lokalu, wymagania sprzętu i konkretne problemy eksploatacyjne. Sam fakt prowadzenia restauracji nie uzasadnia zakupu każdego rodzaju filtra.

Czy miękka woda nadaje się do wszystkich zastosowań?

Nie ma jednej właściwej nastawy dla całej gastronomii. Niska twardość może pomagać zmywarce, ale ekspres wymaga także odpowiedniej zasadowości i mineralizacji. Parametry sprawdza się osobno dla każdego zastosowania.

Czy uzdatnianie zastępuje czyszczenie urządzeń?

Nie. Filtracja nie usuwa resztek żywności, tłuszczu ani zaniedbań w higienie. Ogranicza określone problemy wody, a mycie i serwis sprzętu pozostają potrzebne.

Od czego zależy koszt przygotowania wody?

Od jej składu, liczby odbiorników, przepływu, wymaganej ciągłości pracy i warunków montażu. Do porównania trzeba doliczyć wkłady, sól, wodę do regeneracji oraz serwis. Wycenę przygotowujemy po analizie danych.

Dobór urządzeń do wody w gastronomii

Rozpoczynamy od oceny problemu i potrzebnego zakresu analizy wody. Następnie dobieramy technologię, uzgadniamy instalację i planujemy montaż oraz serwis. W większych obiektach przygotowujemy również projekt technologiczny.

Przed rozmową możesz porównać filtry do wody dla gastronomii i zasady ochrony zmywarek gastronomicznych. W formularzu doboru uzdatniania wody opisz lokal, urządzenia i objaw, który chcesz wyeliminować. Wyniki badań i instrukcje sprzętu pozwolą szybciej przejść do konkretnej propozycji.

Nasze realizacje